Een vreemd stel

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Fictie is niet slecht. Het is van vitaal belang. Zonder algemeen geaccepteerde verhalen over dingen als geld, staten of bedrijven kan een complexe mensenmaatschappij niet functioneren. We kunnen pas voetballen als iedereen in dezelfde bedachte regels gelooft en we kunnen niet profiteren van markten en rechtbanken zonder vergelijkbare verzinsels. Maar de verhalen zijn werktuigen. Ze moeten geen doel of meetlat worden. Zodra we vergeten dat het pure fictie is, verliezen we de realiteit uit het oog. Dan beginnen we oorlogen ‘om veel geld te verdienen voor het bedrijf’ of ‘om de nationale belangen te beschermen’. Bedrijven, geld en naties bestaan kantoor huren groningen alleen in onze verbeelding. We hebben ze bedacht omdat ze ons van dienst zijn. Waarom komt het er dan zo vaak op neer dat wij ons leven offeren in dienst daarvan? In de eenentwintigste eeuw zullen we meer invloedrijke verzinsels en meer totalitaire religies creëren dan ooit. Met behulp van biotechnologie en computeralgoritmen zullen die religies niet alleen elke seconde van ons bestaan beheersen, ze zullen ook ons lichaam, onze hersenen en onze geest kunnen omvormen en hele virtuele werelden kunnen scheppen, compleet met hel en hemel. Het zal dus moeilijker dan ooit, maar ook crucialer dan ooit worden om fictie van realiteit te kunnen onderscheiden, en religie van wetenschap.
Verhalen dienen als de fundamenten en steunpilaren van menselijke samenlevingen. In de loop van de geschiedenis werden verhalen over goden, naties en bedrijven zo invloedrijk dat ze de objectieve realiteit gingen domineren. Het geloof in de kantoor huren schiphol grote god Sobek, het Hemels Mandaat of de Bijbel stelde mensen in staat het Fajoemmeer, de Chinese Muur en de kathedraal van Chartres tot stand te brengen. Helaas zorgde het blinde geloof in deze verhalen er vaak voor dat de mens zich vooral inspande ter meerdere eer en glorie van fictieve entiteiten als goden en naties, en niet voor het verbeteren van het leven van echte, voelende wezens.