Exploreren/samenwerken

Gerelateerde afbeelding

Exploreren/samenwerken Kenmerken van exploreren/ samenwerken zijn: veel nieuwe ideeën worden aangereikt, er is gelegenheid tot experimenteren, andere oplossingsrichtingen worden onderzocht en uitgeprobeerd, grote mate van vrijheid en creativiteit.
Van wezenlijke belang is nu: directe en open communicatie; openhartig worden de zakelijke en gevoelsmatige aspecten van de tegenstelling doorgepraat; het gezamenlijk analyseren van de onderliggende oorzaken; het uitspreken van emoties en beelden die men van elkaar heeft; het ophelderen van misverstanden.
Het probleemoplossend onderhandelen houdt in dat naar een reële oplossing van het probleem gezocht wordt, die voor beide partijen acceptabel is. Tegenstellingen worden nu blijvend opgelost en partijen voelen zich betrokken bij het bereikte resultaat. Deze stijl van conflicthantering kost de nodige tijd en energie. In situaties waarin men tracht betrokkenheid te bewerkstelligen, waarin leren van belang is, waarin verstoorde verhoudingen moeten worden hersteld, zal deze stijl – als er inderdaad tijd en energie is gunstig kunnen uitwerken. Creativiteit heeft daarbij ook goede kansen.
Conflict als proces
Nu wordt wel gesteld dat bij minder autoritair leiderschap en meer participatie in de besluitvorming ook meer conflicten boven tafel zullen komen. De organisatiecultuur bepaalt in hoge mate hoe daarmee omgesprongen wordt.
Een conflict is het proces waarin A bewust pogingen onderneemt om B door middel van een vorm van obstructie in het bereiken van zijn doelstellingen of het behartigen van zijn belangen te frustreren. Dit proces kan in vier fasen ingedeeld worden (zie figuur 9. 13): 1 potentieel verzet; 2 bewustwording en personificatie; 3 gedrag; 4 gevolgen.
De eerste fase in het proces is de aanwezigheid van omstandigheden waardoor conflicten kunnen ontstaan. Deze condities (die ook gezien kunnen worden als oorzaken of bronnen van conflict) behoren tot de categorie communicatie, structuur of persoonlijke variabelen. Als de omstandigheden in fase 1 frustraties oproepen, worden de potentiële kantoorruimte maastricht tegenstellingen in de tweede fase tot werkelijkheid. De bestaande condities leiden alleen tot conflicten als één of meer van de betrokkenen erdoor geraakt wordt en zich bewust wordt van het conflict. In fase 3 is er sprake van een openlijk conflict. De betrokkenen moeten nu gaan handelen om het conflict te hanteren.
Uitgaande van twee dimensies: coöperatief (de mate waarin iemand probeert aan de behoefte van de andere partij tegemoet te komen) en assertief (de mate waarin een partij probeert de eigen behoeften te vervullen), zijn er, zoals hiervoor beschreven vijf mogelijke vormen conflicthantering van conflicthantering te onderscheiden: forceren, samenwerken, vermijden, aanpassen en compromissen sluiten. De wisselwerking tussen openlijk conflictgedrag en conflicthanteringsgedrag heeft consequenties. Die kunnen functioneel zijn, dat wil zeggen dat het conflict heeft geleid tot verbeterde groepsprestaties. Maar de prestaties kunnen er ook onder lijden, waarbij de gevolgen disfunctioneel zijn.