Lberale democratieën

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Toen het Sovjetrijk implodeerde, werden de communistische regimes niet alleen in Oost-Europa door liberale democratieën vervangen, maar ook in veel voormalige Sovjetrepublieken, zoals de Baltische staten, Oekraïne en Armenië. Zelfs Rusland doet tegenwoordig net of het een democratie is. De overwinning in de Koude Oorlog zorgde ook elders in de wereld voor nieuw elan bij de verspreiding van het liberale model, met name in Latijns-Amerika, Zuid-Azië en Afrika. Sommige liberale experimenten mislukten grandioos, maar het aantal succesverhalen is indrukwekkend. Indonesië, Nigeria en Chili bijvoorbeeld zijn tientallen jaren geregeerd door sterke militairen, maar nu zijn het functionerende democratieën. Als een liberaal in juni 1914 in slaap was gevallen en in juni 2014 weer wakker was geworden, had hij of zij zich heel goed thuis gevoeld. Wederom geloofden de mensen dat je het individu gewoon meer vrijheid moet geven om tot een vreedzame, welvarende wereld te komen. De hele twintigste eeuw lijkt achteraf één grote vergissing. In het voorjaar van i914 racete de mensheid nog over winkel huren groningen de liberale snelweg, maar ineens nam ze de verkeerde afslag en kwam op een doodlopende weg terecht. Vervolgens waren er acht decennia, twee gruwelijke wereldoorlogen en een dito Koude Oorlog voor nodig om weer op de snelweg te komen. Natuurlijk waren die decennia geen totale verspilling, want ze brachten ons wel antibiotica, kernenergie en computers, plus nog feminisme, dekolonisatie en vrije seks. Bovendien heeft het liberalisme een gevoelige klap gehad en is het minder zelfvoldaan dan een eeuw geleden. Het heeft verscheidene ideeën en instituten overgenomen van socialistische en fascistische rivalen, met name de wens om het grote publiek te voorzien van onderwijs, gezondheidszorg en sociale zekerheid. Maar aan de kern van het liberale pakket is verrassend weinig veranderd. Het liberalisme ziet individuele vrijheden nog steeds als het hoogste goed en gelooft nog steeds sterk in winkel huren amsterdam de kiezer en de klant. Het is begin eenentwintigste eeuw de enige voorstelling in het theater.