Verscheidene experimenten

Gerelateerde afbeelding

Verscheidene experimenten tonen aan dat in elk geval sommige dieren – waaronder vogels als papegaaien en struikgaaien – zich wel degelijk individuele incidenten herinneren en bewust plannen voor toekomstige eventualiteiten maken.13 Dit is echter niet onomstotelijk aan te tonen, omdat dieren, hoe wijs ze zich ook gedragen, dat volgens sceptici nog steeds kunnen doen door onbewuste algoritmen in hun hersenen in plaats van bewuste beelden in hun geest.
Om dit vraagstuk te illustreren kunnen we het geval van Santino aanhalen, een mannelijke chimpansee uit de Furuvik-dierentuin in Zweden. Santino had een interessante hobby bedacht om de verveling te verdrijven, namelijk stenen gooien naar bezoekers. Op zich is kantoor huren groningen dat niet uniek. Boze chimpansees gooien vaak met stenen, stokken en zelfs uitwerpselen. Maar Santino plande zijn acties van tevoren. Vroeg in de ochtend, lang voor de dierentuin openging, verzamelde Santino projectielen en stapelde die op, zonder zichtbare tekenen van woede te vertonen. Dierentuinpersoneel en bezoekers leerden al snel dat ze voor hem moesten oppassen, vooral als hij naast zijn stapel stenen stond, dus werd het steeds moeilijker voor hem om een doelwit te vinden. In mei 2010 ontwikkelde Santino een nieuwe strategie. Vroeg in de ochtend haalde hij balen stro uit zijn slaaphok, die hij vlak bij de omheining van zijn verblijf legde, waar de bezoekers meestal naar de chimps kwamen kijken. Hij verzamelde zijn stenen en verstopte ze onder het stro. Een uur of wat later, toen de eerste bezoekers arriveerden, bleef Santino cool. Hij vertoonde geen enkel teken van irritatie of agressie. Pas toen zijn slachtoffers binnen een makkelijke steenworp afstand waren, pakte hij snel de stenen uit hun bergplaats en begon hij de mensen te bekogelen, waarop die verschrikt alle kanten uit holden. In de zomer van 2012 deed Santino nog een schepje boven op deze wapenwedloop en ging hij niet alleen stenen verstoppen onder strobalen, maar ook in boomstammen, gebouwen en kantoor huren amsterdam allerlei andere handige bergplaatsen. Maar zelfs Santino kan de sceptici niet overtuigen. Hoe kunnen we nu zeker weten dat Santino zich om zeven uur ’s ochtends, als hij her en der stenen gaat verstoppen, al loopt te verkneukelen over de mensen die hij straks rond het middaguur kan bekogelen? Misschien wordt Santino gedreven door een of ander niet-bewust algoritme, net als een jonge eekhoorn die nootjes verstopt ‘voor de winter’, hoewel hij nog nooit een winter heeft meegemaakt.