Waar is alle macht gebleven?

Gerelateerde afbeelding
Politicologen interpreteren onze politieke structuren ook steeds vaker als dataverwerkende systemen. Net als het kapitalisme en het communisme zijn democratieën en dictaturen in wezen concurrerende mechanismen voor het verzamelen en analyseren van informatie. Dictaturen gebruiken gecentraliseerde verwerkingsmethoden, democratieën geven de voorkeur aan gespreide verwerking. De laatste decennia heeft de democratie het beter gedaan, omdat gespreide verwerking beter werkte onder de unieke omstandigheden van de laattwintigste eeuw. In andere situaties zoals die van het oude Romeinse Rijk, bijvoorbeeld – had gecentraliseerde verwerking een streepje voor. Dat verklaart ook de ondergang van de Romeinse Republiek, waarna de macht van de senaat en de volksvergaderingen in de handen van één autocratische keizer kwam. Dit impliceert dat ook de democratie ten onder zou kunnen gaan en zelfs kan verdwijnen als de dataverwerkende omstandigheden in de een
entwintigste eeuw wederom veranderen. Als het volume en de snelheid van onze data groeien, zouden  zakelijke energie eerbiedwaardige instituten als verkiezingen, politieke partijen en parlementen wel eens in onbruik kunnen raken, niet omdat ze onethisch zijn, maar omdat ze niet efficiënt genoeg zijn in het verwerken van gegevens. Deze instituten zijn ontstaan in een tijdperk waarin politiek sneller ging dan technologie. In de negentiende en de twintigste eeuw verliep de industriële revolutie nog zo langzaam dat politici en kiezers haar altijd een stap voor konden blijven en de loop ervan konden reguleren en manipuleren. Maar het ritme van de politiek is niet veel veranderd sinds de dagen van de stoommachine, terwijl de technologie van de eerste naar de vierde versnelling is gegaan. Technologische revoluties lopen politieke processen er nu met gemak uit, waardoor parlementsleden en kiezers de controle verliezen. De opkomst van het internet geeft ons alvast een voorproefje van wat komen gaat. Cyberspace is inmiddels onmisbaar voor ons dagelijks leven, onze economie en onze veiligheid. Maar de kritieke keuzes tussen verschillende mogelijke vormen van het web zijn niet gemaakt via een democratisch politiek proces, hoewel ze nauw verbonden waren met traditionele politieke kwesties als soevereiniteit, grenzen, privacy en veiligheid. Heb jij ooit gestemd over de vorm die cyberspace aanneemt? Beslissingen die webdesigners hebben genomen, ver buiten de publieke schijnwerpers, hebben zakelijke energie vergelijken ertoe geleid dat het internet nu een vrije, wetteloze zone is die de soevereiniteit van staten aantast, grenzen negeert, de privacy afschaft en misschien wel het grootste mondiale veiligheidsrisico aller tijden met zich meebrengt.